Verheffingsideaal versus kansengelijkheid: ‘plus est en vous’

De problematische toestand waarin het onderwijs vandaag verzeild is geraakt, kan volgens pedagoog Dirk Van Damme in Trouw (10 februari 2024) niet los gezien worden van de teloorgang van het verheffingsstreven in de laatste decennia. Vanuit het liberale, meritocratische ideaal bepaalt een individu zélf waar het naartoe wil gaan. Allerlei beschavingsidealen, die als opgelegd worden ervaren, staan dit in de weg. Daarnaast is het onderwijs ‘leerlinggericht’ geworden. Het is niet de leraar die het beter weet, en het beste voorheeft met de leerling, maar het is de leerling wiens noden en behoeften centraal staan. Het verheffingsideaal is in de kern het streven naar gelijke kansen, maar wordt aldus Van Damme door links als ‘cultureel imperialistisch’ beschouwd en door rechts-liberaal als een bedreiging voor het vrije individu. Pedagoog Van Damme pleit voor een herwaardering van het verheffingsideaal: plus est en vous, meer is in u.

Alternatieve taaldoelen Nederlands

Er gaapt een kloof in het vak Nederlands tussen de retoriek (‘wij doen alles’) en de praktijk (veel belangrijke taalvaardigheden komen niet aan bod). Daarom zijn in een pdf-document negen alternatieve taaldoelen geformuleerd die deze kloof willen dichten. Anders dan bestaande taaldoelen beschrijven deze alternatieve taaldoelen expliciet de omvang en frequentie van het aanbod van taalvaardigheden. De negen taaldoelen dekken de taaldoelen die in de afgelopen dertig jaar de revue zijn gepasseerd in het basis- en voortgezet onderwijs.

Conceptkerndoelen Nederlands

Op 28 september 2023 nam demissionair minister Mariëlle Paul de conceptkerndoelen Nederlands in ontvangst. In 2024 worden de conceptkerndoelen beproefd op bruikbaarheid in primair onderwijs, onderbouw voortgezet onderwijs en speciaal onderwijs. Naar verwachting worden de kerndoelen in 2025 definitief vastgelegd in wetgeving.